W Fundacji Belarus 2020 Belarus2020.re rokiem oficjalnego istnienia jest 4 kwietnia.
Co mamy?
Projekt „Biełaruś XXI”.
Jeśli przejdziecie pod podany link, zobaczycie publicystykę, w której z różnych perspektyw przedstawiane są główne tematy: polityczna podmiotowość Białorusinów za granicą, przygotowanie Białorusinów za granicą do ewentualnego udziału w wyzwoleniu kraju w przypadku agresji Rosji na kraje Unii Europejskiej. A także konceptualne kwestie Białoruskiego Domu, Białoruskiej Drogi, Białoruskiego Kosmosu.
Projekt „Księga Pamięci «2020»” — eksperymentalny.
Na dzień dzisiejszy stan rzeczy jest taki, że mam materiał, koncepcję, a nawet strukturę do napisania książki, która będzie wstępem do całej serii. Mam również zgodę trzech autorów i jednego Redaktora (przez wielkie R) na udział w projekcie książkowym, który widzę jako artystyczno-dokumentalny. To znaczy, bohaterowie i obrazy mogą być zbiorowe, ale oparte na maksymalnie dokładnych faktach.
„Animowana Encyklopedia «2020»”.
Główne słowo — „Encyklopedia”. To musi być wspólny projekt. Prawie jak „Wikipedia” z jednym ograniczeniem — białoruskocentryczność. Dlatego Fundacja bierze na siebie funkcję Redakcji. Encyklopedii najnowszej historii Białorusi.
Skoro tematyka jest znacznie szersza niż jeden rok, dlaczego Fundacja nazywa się „Belarus 2020”, a nie bardziej abstrakcyjnie?
Nazwa sygnalizuje, że organizacja została stworzona przede wszystkim dla Białorusinów. A dla białoruskocentrycznych Białorusinów rok 2020 to szczyt rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, które pod koniec lat 80. składało się z paru tysięcy ludzi, a w 2020 mowa o kilku milionach. Białorusini stali się podmiotowi w skali międzynarodowej.
Większość projektów Fundacji musi być tłumaczona na język polski, angielski i inne języki. Otworzyliśmy się. My, Białorusini, jesteśmy na całym świecie. Mamy swoją wizję życia i swoje plany. Przyjmijcie nas. Mamy co opowiedzieć.
„Ostatni stali się pierwszymi”. Białorusini w 2020 roku wskoczyli w stratosferę i zobaczyli przyszłość dla wszystkich ludzi na planecie.
A prognoza jest taka, że ludzie zaczną jednoczyć się w ponadpaństwowe wspólnoty. Ale trzeba to sprawdzić. Białorusini mogą podświetlić latarką swojej wiedzy.
Widzieliście futurystyczne filmy postapokaliptyczne, gdzie w przyszłości ludzie rozpadli się na plemiona i zdziczeli? Białorusini świadczą o tym, że zatomizowane przez dyktaturę jednostki mogą zebrać się razem wbrew wszystkiemu: klatką schodową, podwórkiem, ulicą, dzielnicą — krajem!
Byliśmy już rozsypani jak groch po podłodze, ale znaleźliśmy się nawzajem, zjednoczyliśmy się — sami. A dziczeją ci, którzy bezmyślnie wykonują rozkazy.
Za granicą musimy znowu powtórzyć cud horyzontalnej samoorganizacji. Tym bardziej, że pionu nad nami nie ma. Co czasem wywołuje uczucie kosmicznej nieważkości. Grawitację trzeba tworzyć samym, zwiększać masę ciał — organizacji.
Ostateczna decyzja, że po przeprowadzce do Polski założę organizację społeczną o takiej nazwie — Belarus 2020, zrodziła się we mnie w Tbilisi jesienią 2022 roku, gdzie odbywało się jedno z wydarzeń kulturalno-intelektualnego festiwalu „Pramova”.
Zabrał głos finałowy akord — zakończył się pokaz filmu „Odwaga” Alaksieja Pałujana o roku 2020, i prawie natychmiast rozpoczęła się dyskusja, bardziej podobna do przygotowania do bijatyki. Każdy miał swój, czasem diametralnie przeciwny, punkt widzenia na wydarzenia!
Organizatorka ze strony gruzińskiej krzyknęła: „Wytłumaczcie wreszcie, co tam właściwie u was się stało!”
Przez pierwsze pół roku po rejestracji pracowałem nad koncepcjami: ogólną oraz każdego z kluczowych projektów.
A kiedy zacząłem zwracać się z propozycją dołączenia, zrozumiałem, że temat tak bardzo nie dotyczy przeszłości, lecz teraźniejszości, że choć projekty formalnie przedstawiane są jako edukacyjne, de facto spojrzenie na te czy inne aspekty roku 2020 określa dzisiejszą pozycję człowieka. A co najważniejsze — jego spojrzenie na przyszłość.
Dlatego teraz na pewno: Fundacja Belarus 2020 — punkt zbiórki białoruskocentrycznych ludzi za granicą.
Idea
Rok 2020 dla nas — doświadczenie zbiorowego przywództwa.
Rok 2020 dla nas — doświadczenie budowy ponadpaństwowego społeczeństwa obywatelskiego.
Rok 2020 dla nas — rok zwycięstwa Biało-Czerwono-Białego jako symbolu Białoruskiej Idei.
Rok 2020 dla nas – rok Kobiecej Rewolucji.
Rok 2020 dla nas – rok Rewolucji Świadomości.
Od siebie dodam, że Białoruska Idea dla mnie — to Idea swojego Domu, jeśli mówić o ziemi, na której nasi przodkowie żyją dobrze ponad dwa tysiące lat.
Z drugiej strony, Białoruska Idea — to droga otwarta dla jakichkolwiek etniczności i religijności.
Praktyka
Co można robić na białoruskiej emigracji na rzecz białoruskiej sprawy — to znaczy, dla siebie i dla rodaków pod okupacją.
Po pierwsze. Formować warunki do uzyskania reprezentacji politycznej w Europarlamencie. Tutaj mowa przede wszystkim o Polsce, gdzie ustawowo zapisana jest białoruska autonomia kulturalna i białoruska mniejszość narodowa na swoim terytorium etnicznym. Z drugiej strony, do białoruskiej mniejszości narodowej w Polsce może należeć każdy obywatel Polski, który deklaruje swoją przynależność do białoruskości.
Po drugie. Na bazie stworzonej reprezentacji politycznej przekonywać świat polityczny krajów pobytu o konieczności tworzenia programów integracji Białorusinów w przeciwstawianie się agresywnemu blokowi FR–RB. To niekoniecznie szkolenie strzeleckie czy minerskie. W XXI w. mowa przede wszystkim o zmilitaryzowanym szkoleniu IT we wszystkich jego przejawach.
Po trzecie. Białoruska oświata i edukacja. Zarówno klasyczna w formie, jak i poprzez projekty kulturalne. Polacy stworzyli swój uniwersytet w USA, kiedy byli zmuszeni emigrować przed komunistycznymi prześladowaniami. Dlaczego zmuszeni z przyczyn politycznych emigranci z Białorusi nie mogą stworzyć swojego uniwersytetu w Polsce?
Ważne jest, aby przekonywać polityków w krajach pobytu, że nie jesteśmy po prostu biedakami, którym trzeba tylko pomóc z dokumentami i prostą pracą. Że jesteśmy potencjalnymi sojusznikami w bardzo prawdopodobnym starciu krajów UE z Rosją.
Ale w ideale nasza przymusowa emigracja musi przysłużyć się ponadpaństwowej wspólnocie, która będzie działać również po wyzwoleniu Białorusi od neofaszystowskiego reżimu.
Państwo — rzecz pewna, ono tworzy grawitację, daje oparcie i poczucie bezpieczeństwa. Ale zawsze lepiej mieć równoległy wariant — strukturę, której nie da się przejąć.